malatya haber site manset arka plan logo arka plan  arka plan flash haber malatya manset serbset piyasa malatya kategori malatya ana manşetler arka renk ust haber
   Bugün - 28 Haziran 2017 Çarşamba
Foto Galeri
Video Galeri
Künye
Hava Durumu
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.malatyahabermerkezi.com Logo
-
Malatya 24°C
Yazar Detayları

Ali Haydar KOYUN

Ali Haydar KOYUN - Ders Kitaplarında ‘Engelliye’ Yer Yok

Ders Kitaplarında ‘Engelliye’ Yer Yok
Yazı Tarihi: 15 Haziran 2017 Perşembe

Geçtiğimiz günlerde İstanbul’da Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği (TOHAD) Başkanı olan değerli mücadele dostum Hakan Özgül’den bir kargo aldım. Aldığım kargoyu incelediğimde yine engellilerin ana sorunları arasında yer alan eğitim konusunda yürütülen güzel bir projeyle ilgili bir dosya olduğunu gördüm.

2008 yılı Kasım ayında İstanbul’da kurularak faaliyete başlayan Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği (TOHAD) engelliler, kronik ya da süreğen hastalar, yaşlılar, kadınlar, çocuklar vb sosyal, ekonomik ve psikolojik mağduriyet ve kısıtlılık yaşayan, ayrımcılığa, istismara ve hak kaybına uğrayan risk altındaki sosyal grupların kanun, anayasa, uluslararası sözleşmeler ve evrensel hukuk ilkelerinden doğan (politik haklar dışındaki) tüm haklarından ayrıma uğramadan, eşit yaşam hakkı sınırları içerisinde faydalanmalarını, bu alanda kanunların, anayasanın ve uluslararası sözleşmelerin Türkiye’de uygulamaya hakim kılınması için faaliyet gösterme amacındadır.

Bu bağlamda TOHAD’ın hedefleri ise kadınların, çocukların, engellilerin, yaşlıların ve diğer risk altındaki sosyal grupların medeni haklar, sağlık, eğitim, istihdam, ulaşım, erişim vb alanlarındaki hak kayıplarından ve/veya uğradıkları ayrımcılık sorunlarından yola çıkarak, bir taraftan bu sorunların çözümü için her türlü iletişim kanalını kullanarak kamuoyu yaratmayı, diğer taraftan da kamu kurum ve kuruluşları nezdinde girişimlerde bulunmayı hedeflemektedir.

TOHAD, idari girişimlerin sonuç vermediği hallerde öncelikle ulusal hukuk sistemi kapsamında hukuki girişimlerde bulunmayı, gerektiği hallerde de Uluslararası sözleşmeler kapsamında Avrupa Sosyal Konseyi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi vb uluslararası hak arama zeminlerde çözümler aramayı hedeflemektedir.

TOHAD’ın kurucu başkanlığını Süleyman Akbulut yapmış ve bir sürede bu göreve devam etmişti. Daha sonra Hakan Özgül görevi devralmıştı. TOHAD kuruluşundan bu güne kadar engellilerin hak savunuculuğunu yapmış ve bu anlamda da projeler hazırlayarak uygulamıştı. Yollanan dosyayı incelediğimde “Eğitime Eşit Katılım Projesi” kapsamında hazırlanan ‘Ders Kitaplarında Engellilik DURUM ANALİZİ’ ile ‘Ders Kitaplarında Engellilik TAVSİYELER RAPORU’ olduğunu gördüm.

İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SEÇBİR), Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği (TOHAD) ile Eğitim Reformu Girişimi (ERG) ortaklığında yürütülen ve Sabancı Vakfı Hibe Programları kapsamında desteklenen “Eğitime Eşit Katılım Projesi” kapsamında engellilerin eğitime eşit katılımı için eğitimcilerin güçlendirilmesi amaçlanmış.

Proje kapsamında, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında yayımlanan, farklı seviye ve branşlardan 37 ders kitabı incelenmiş. Araştırma bulgularının derlendiği “Ders Kitaplarında Engellilik” raporunda engelliliğin kitaplarda nasıl yer aldığı saptandı ve nasıl ele alınması gerektiğine yönelik tavsiyeler verildi. Rapora göre, engelliler yalnızca belirli konularda kitaplarda yer alıyor. Ders kitaplarındaki metinlerde, okuma parçalarında, görsellerde yer verilen kişilerin yalnızca yüzde 3’ü engelli. ‘Farklılık’larının altı çiziliyor. Engellilik sosyal ve maddi yardımla çözülmesi gereken bir mesele gibi görülüyor.

Raporda yer alan 2011 yılında gerçekleştirilen Türkiye Nüfus ve Konut Araştırması’na göre, 3 yaş ve üzerindeki engelli bireyler nüfusun yüzde 6.9’unu oluşturuyor.  T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2010 yılında gerçekleştirilen ‘Özürlülerin Sorun ve Beklentileri Araştırması’na göre, Ulusal Engelliler Veritabanı’na kayıtlı 6 yaş ve üzerindeki bireylerin önemli bir kısmı yani yüzde 41.6’sı okuryazar değil. Sabancı Üniversitesi tarafından 2013 yılında yayımlanan ‘Engelsiz Türkiye için: Yolun Neresindeyiz? Mevcut Durum ve Öneriler’ başlıklı çalışmaya göre ise, Türkiye genelinde nüfusun yüzde 24.8’i lise ve üzeri eğitim düzeyine sahipken bu oran engelliler için yüzde 7.7. Aynı çalışmada engellilerin yüzde 28.3’ü, eğitim aldıkları kurumlardaki eğitimcilerin bu konuda bilgisiz ve eğitimsiz olduklarını söylüyor. Onlara uygun iletişim araç ve teknolojileri ise kullanılmıyor. ‘Ders Kitaplarında Engellilik’ çalışmasında öne çıkan diğer bulgular şöyle:

-Hayat Bilgisi ders kitaplarında bir ‘fark’ olarak, Türkçe’de ‘etkili iletişim kuramamaya neden’ olarak, Fen Bilimleri’nde ise bir ‘duyu eksikliği/bozukluğu’ bağlamında ele alınıyor. Bu durum, toplumda egemen olan ve engelliliğe karşı ‘sıra dışı’ ve ‘uç’ bir durum algısını güçlendiriyor.

-‘Azimle’, ‘her şeye rağmen’ başaran engelli bireylerin eşit katılımı için devlet tarafından alınması gereken tedbirler ve sağlanması gereken düzenlemelere dair bir bilgilendirme yapılmıyor, başarı gösteren engelliler ise kahramanlaştırılıyor.

-Engelliliğe dair genel söylem yardım temelli. Çözüm olarak yardımseverlik vurgulanıyor, merhamet ve acıma gibi duygulara sıklıkla başvuruluyor.

-İnsan hakları bağlamında ele alınmıyor. Çözüm olarak hukuki ve eşitlikçi bir çerçeve sunulmuyor. Yer yer ayrımcı ifadelere rastlanıyor.

-Sağlık Bilgisi, Sosyoloji ve Psikoloji ders kitaplarında engellilik ‘hastalık’, ‘toplumsal sapma’ ve ‘norm dışı olma’ olarak işleniyor. Sağlık Bilgisi ders kitaplarında hâkim söylem olan tıbbi yaklaşıma göre engellilik, ‘bireysel bir sorun’ ve ‘tedavi edilmesi gereken bir hastalık’. Sosyoloji ve Psikoloji ders kitaplarında ise engellilik, iki disiplin tarafından ‘normal’ kabul edilenin dışında bir hâl olarak işleniyor. ‘Normal’ kabul edilene referansla tanımlanıyor ve kategorize ediliyor. Bir çeşitlilik değil, sorun olarak ele alınıyor.

Raporda yer alan tavsiyeleri kısaca şu şekilde özetleyebiliriz.

-Engelliler ders kitaplarının genelinde yer almalı.

-Gündelik hayattan da temsil edilmeliler ve engelliliğin olağan bir durum olduğu fikrinin benimsenmesine katkı sunulmalı.

-Farklı engellilik türleri görünür kılınmalı, engelliliğin temsili ortopedik engellilik ile sınırlı tutulmamalı.

-Engelli karakterlere sadece engelli olmaları sebebiyle yer verilmemeli, engelli olmaları dışındaki özellikleri öne çıkarılmalı.

-Başarıya engel olan ‘sorun’ olarak bireyin engelliliğine değil, kendini gerçekleştirmesine olanak tanımayan toplumsal düzene odaklanılmalı ve böylece ‘rağmen’ vurgusundan kaçınılmalı.

-Engelli karakterlere sadece engelli olmaları sebebiyle yer verilmemeli ve engelli olmaları dışındaki özellikleri öne çıkarılmalı.

-Yardım temelli söylemin yerini hak temelli söylemin alması yönünde bilgilendirmelere, farkındalık yaratacak içeriklere ve temsillere yer verilmeli.

-Engellilerin ihtiyaç duyabileceği medikal araç ve gereçlerin sağlanmasının sosyal devletin görevi olduğunun belirtilmeli.

-Engelliliğin bireysel düzeyde ve yardım kampanyalarıyla ilişkilendirilerek değil, bütüncül bir sosyal politika yaklaşımıyla ele alınmalı.

-İnsan hakları perspektifiyle düzenlenen ve kabul edilen belgelerde yer alan doğrudan ayrımcılık, dolaylı ayrımcılık, makul uyumlaştırma, evrensel tasarım vb. kavramların tanımlanmalı ve öğrencilerin bu çerçevede bilgilendirilmeli.

-‘Yetiyitimi’, ‘fonksiyon kaybı’ ve ‘engellilik’ kavramlarının tanımlarına yer verilmeli.

-‘Norm’ ve ‘makbul’ kabul edilene karşılık, farkların ‘sorun’ değil, çeşitlilik olarak tanımlanmalı.

Sözün özü olarak, bu güzel projeden dolayı emeği geçen kurum, kuruluş dostum Hakan Özgül’ü kutluyorum. Umarım ki Milli Eğitim Bakanlığı bu projenin sonuçlarından istifade eder ve sorunların giderilmesi için çözüm üretir. 


Ali Haydar KOYUN

Yazar/Aktivist

E-Posta: alihaydarkoyun@hotmail.com

Facebook, Twitter, İnstagram: @alihaydarkoyun


 
İletişim E-Posta: alihaydarkoyun@hotmail.com - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Ders Kitaplarında ‘Engelliye’ Yer Yok
Komşuların Keyfi Davranışlarına Bırakılamaz
Bir Kitap Fuarının Ardından
Çaresizliğin Gölgesinde Ölümü Bekleyen Melekler
Şov Gösterisinden Başka Bir Anlam Taşımıyor
?Engelliler Adına Engelsizler Karar Vermesin?
Engellilerin Seçim Çilesi
Oy Kullanmaya Engel Çıkartan Çok
Menekşe İmiş, Bilmemişim!
Mercekle Arar Olacağımız İnsanlar
Ceza Kesilmesiyle Noterdeki Erişilebilirlik Sorunu Bitti Mi?
?Yer Yok Arkada Gelen Araca Binin?
O Aracı Sürüyorsan/ız Paşa Paşa Açacaksın/ız
Bir Milletvekili Gerçekleşebilecek Açıklamalar Yapar -2-
Bir Milletvekili Gerçekleşebilecek Açıklamalar Yapar -1-
Gücü Yeten Yetene
Sömürüye Dur Demek Elinizde?
?Sevgide Serbestlik, Saygıda Mecburiyet Vardır?
YETERRRRRR!!!
Suçlu Kim?
SGK Kurumunun Engellilere Yaşattığı İşgüzarlık
Görülmeyen, Duyulmayan Ve Anlaşılmayan Ben ?Kimim??
Her Beden Kirlenmesinde İnsanlıkta Kirleniyor -3
Her Beden Kirlenmesinde İnsanlıkta Kirleniyor -2
Her Beden Kirlenmesinde İnsanlıkta Kirleniyor -1-
Çığ Gibi Artan Temsili Düğün Yanlışları
'Dost Acı Söyler'
Paralimpik Oyunları Duyanınız Var Mı?
Empati Diye Şov Yapanlar Değil?
Gelinsiz, Damatsız Temsili Düğünler Furyası
Engellileri Çok Seven Zat-ı Muhterem Mimar! -2-
Engellileri Çok Seven Zat-ı Muhterem Mimar! -1-
Engelli Haklarını Savunan Sözde Dernekçiler Nerede?
Bombaların Gölgesinde Güne Uyanan Ülke
Engellilere Yönelik Anayasaya Karşı İşlenen Suç
'İşinize Geliyorsa'
Bankalar Erişilebilir Olacak (mış)
Bu Ayıp Da YSK?ya Yeter!
Darbenin Panzehiri Halk Gücüdür
?Örnek Bir Vali Olacaksınız?
Hak Verilmez, Hak Alınır
Engellinin Kanayan Yarası Erişilebilirlik
Her İnsan Kendi Kişiliğine Yakışanı Yapar
Bir Engelli Olarak Ben Kaçıncı Sınıf Vatandaşım?
Suratlarınızı Asacağınıza Görevinizi Yapın
Göz Yumacaklarını Sanmıyorum
Temsil Ettiği Camiayı Savunamayan Engelli Milletvekilleri
Kontrolsüz Güç, Güç Değildir
Erişilebilirlik İzleme Ve Denetleme Komisyonu Çalışmaları İle İlgili Tespit Edilen Sorunlar ? 2
Erişilebilirlik İzleme Ve Denetleme Komisyonu Çalışmaları İle İlgili Tespit Edilen Sorunlar
21 Mart'ın Hayatımdaki Yeri
Öyleyse Ne Duruyoruz?
Bugün Benim Diğer Yarımın Günü
Zihinlerdeki Engeller Kalkmadan
Yüreğinizdeki 'Sevginin Gücü' Hiç Eksilmesin?
Hangi Mantık Kabul Edebilir?
Zihniyet Bozuk Olmaya Görsün
?Sizi Seviyoruz?, ?Siz Bizim Başımızın Tacısınız? -2
?SİZİ SEVİYORUZ?, ?SİZ BİZİM BAŞIMIZIN TACISINIZ? -1
?Onlarda insan, bizlerde insanız.?
ÖTELENEN BATAKLIK -2
ÖTELENEN BATAKLIK -1
Gideni Aratmayacaksan Hoş Geldin
Sayın Polat, Ailemin Dahi Anlamadığı Beni İki Dakikada Nasıl Anladınız?
?Ne Yapacaksanız Biran Önce Yapın?
Kutlama Bitti, Nerede Kalmıştık!
Görülmeyen, Duyulmayan Ve Anlaşılmayan Ben 'Kimim?'
Günlük Yaşamda Engelliler Nelerle Karşılaşıyor
Asıl Engelli Kim?
?Hayatını Kaybedenlerden Sizler Sorumlusunuz?
Engelli Dostu Hastane Projesi mi? Ötekileştirme Projesi mi?
Yüreklerde Sızı, Gözlerde Yaş Son Bulsun, Canlar Hayat Bulsun!
'Sizlerin İstediği Kimse O Orada Temsil Edilecek'
Nerede O Eski Bayramlar...
Engelli Düşmanı Banka
HER ZAMAN ÖTEKİLEŞTİRİLEN İNSANLAR
Utanıyorum Ben, Aynaya Bakamıyorum?
Yürürken Mesaj Yazanlara Özel Yol
NE DE OLSA TSO HEPİMİZİN ODASI?
REHABİLİTASYON MERKEZLERİ İŞKENCE MERKEZLERİ Mİ?
UĞURLAR OLSUN SADIK DAYI
SÖZÜN ÖZÜ
SÖZDE DUYARLI ÖZDE DUYARSIZ İDARECİLERİN BOL BULUNDUĞU ÜLKE
SANDIKTAKİ AYIP İNSAN HAKLARI AYIBIDIR
SUSUYOR, SUSUYORUZ KADINA ŞİDDETE HAYIR DİYEMİYORUZ?
'YALNIZ SENİN ELİNİ ÖPMEK İÇİN EĞİLİR BAŞIM'
Yeter Artık Demokrasiyi 'ENGELLEMEYİN'
İBADETHANELERE ENGELLİLER GİREMEZ
SUSARAK HAYKIRIYORUZ?
DÜNYA'DA Kİ TÜM ANNELER GÜZELDİR AMA?
Her eleştiri yapan muhalefet yanlısı mı olmak zorunda....
?ÖTENAZİ? ÖLMEK Mİ? YAŞAMAK MI?
Diğer Yazarlar

Ders Kitaplarında ‘Engelliye’ Yer Yok
Hayal Etmeyi Unutmak..
SİYASİ DİNOZORLAR
YAZMAMAK BİRAZDA ÖLMEKTİR
BATI DÜSÜNCESINDE MATERYALIST-MEKANIK-PARADIGMA (DETERMINIZM)!
Ulusal Gazeteler
Yazarlar 
Arşiv Arama
Facebook
sanalbasin.com üyesidir
isaretAnasayfa
isaretSite Haritası
isaretSitenize Ekleyin
isaretRSS Kaynağı
isaretMalatya Haberleri
isaret malatya gerçek habermalatya gerçek haber
isaret Malatya Siyaset haberleriMalatya Siyaset
Hakkımızda
isare tYeni MalatyasporYeni Malatyaspor
isaretDoğanşehir Haber
isaretHekimhan Haber
isaretmalatyahaber
isaretHava Durumu
isaretReklamlar
isaretKünyemiz
isaretFacebook
isaretTwitter
isaretBize Ulaşın
isaretMalatya Haber
isaretMASKİ
isaret malatyaMalatya
isaretArguvan Haber
isaretDarende Haber
isaretMalatya Belediyesi
isaretMalatya Güncel
isaretMalatya Asayiş
isaretMalatya Hava Durumu
Copyright ©2006 MalatyaHaberMerkezi - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
logo Google+ Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,16ms