malatya haber site manset arka plan logo arka plan  arka plan flash haber malatya manset serbset piyasa malatya kategori malatya ana manşetler arka renk ust haber
   Bugün - 23 Nisan 2019 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Künye
Hava Durumu
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.malatyahabermerkezi.com Logo
-
Malatya 10°°C
Yazar Detayları

Mazlum Balaban

Mazlum Balaban - ÖZNE-NESNE iliskisi ve celiskisi üzerine

ÖZNE-NESNE iliskisi ve celiskisi üzerine
Yazı Tarihi: 26 Mayıs 2016 Perşembe

Özne ya da fail, bir cümlede yüklem ile bildirilen isi, eylemi ya da olusu yerine getiren veya yüklem vasitasiyla hakkinda bilgi verilen öge olarak tanimlanir. Özne yükleme sorulan „kim“ ve „ne“ sorulari ile tespit edilir.

Nesne, cümlede öznenin yaptigi isi veya eylemden dogrudan etkilenen ögedir. Yükleme „ne“, „neyi“ ve „kim“ sorulari sorularak bulunur.

 

Meselemiz dil bilgisi olmadigindan Felsefe acisindan bakacak olursak – Öznenin disinda kalan her konu Nesne olarak kabul edilir.

 

Yesilcam filmlerinin en dikkat cekici özelligi Öznenin ön planda olmasiydi. Arka planda gösterilen nesneler cok azimizin dikkatini cekecek kadar önemsizdi. Kismen bilincli bir tercih olmus olsada dönemin teknolojik sartlarinin zayifligi bu yargidaki etkisi büyüktü. Kisacasi filmin basindan itibaren seyirci Özneye odaklanir ve Nesneyi ister istemez kaale almazdi. Zaten cogunun arka fonunda hepimizin bildigi Sehri-Istanbul vardi ve hic bir effektin yaratamayacagi duyguyu olusturma gücüne sahipti.

 

19. Yüzyilin sonlarina dogru reklam amacli gelstirilen nesnel James Bond filmlerini hepimiz hatirlariz. Filmde gösterilen bütün effektler muazzam birer hayal ürünüyken günümüzde hepsi teknoloji sayesinde cocuk oyuncagi haline getirilmistir. Aklima takilan bir seyi belirtmeden gecmek konuyu eksik birakmak anlamina geleceginden özellikle deginme geregi duyuyorum. Kisa metrajli bir mesaj iceren kompakt disk James Bond tarafindan seyredildikten ve mesaj alindiktan sonra kendi kendisini yok ederdi. Bu türden sahneler aslinda günümüze isaret ediyordu ama o zamanlar hepimiz icin sadece birer hayal ürünü olarak algilanmanin ötesine gecmezdi. Halbuki asil isaret ettigi gerceklik - ironik olarak anlasilmasinda yarar vardir - bütün sistemlerin ömrünü tamamladiktan sonra kendi kendisini yok edecegi mesajiydi. Yani bir sistem islevini yerine getirdikten sonra yasamin gercekligiyle ve dolayisiylede kendisiyle celisir ve kendi sonunu hazirlar. Insanlik tarihi boyunca bu hep böyle olmustur ve bu evrimi „Dogal Devrim“ olarak isimlendirmek meseleyi ideolojik boyuta cekmis olmak olmasa gerek.

 

Teknolojinin gelismesiyle birlikte günümüzün dizi veya filmlerinde esas itibariyle Özne önemini yitirmis bulunmaktadir. Nesne ön planda ve filmin hem konusunu hemde vermek istedigi mesaji belirlemektedir. 21. Yüzyilin hemen basindan itibaren hic olmadigi kadar hizla gelisen teknolojinin uzaylilar tarafindan dünyalilara dayatildigi tezini bir yana birakip her hangi bir diziye veya filme göz atacak olursak, her ne kadar oyuncularin kesme kayseri sekeri misali düzgün görünüslerini bile pek dikkate almadigimizi, Yesilcam filmlerinin aksine daha cok arka plandan cikarilip filmin merkezine yerlestirilen lüks arabalari, villalari, otelleri, kisacasi bir sehrin en pahali nesnelerini gözlemleriz.

 

Meselemiz nostalji yapmak degilde, tespit yapmak olunca ister istemez kiyaslama yapma zorunlulugu hasil olmaktadir. Öznelligini yitiren birey artik edebiyatida, sanatida nesnel yapma geregi duymaktadir. Bir filmin degeri seyirci sayisiyla, bir kitabin basarisi sattigi kadariyla ölcülmektedir. Kimse seyircinin veya okuyucunun ne kadarini gercekten anladigina bakmamaktadir.

 

Basari kavrami Kapitalist Modernite tarafindan beyinlere sokulan ve öznnelligi red edip nesnellige yani tüketime hizmet eden bir mesajdir. Cünkü kalite sayilari degil özellikleri temsil eder.

 

Günümüzün yasam kosullarinda bir taraftan yoksulluk had safhada iken diger araftan cogunlukla yoksul kitlelerin izledigi diziler araciligiyla nesnenin bu derece abartiliyor olmasi aslinda muazzam bir propagandayi ifade etmektedir. Kapitalist Modernite bir bakima özneyi nesneye dönüstürmüstür demekte behis görmüyorum. Kisilik, Prensip, Dürüstlük ve benzeri karakter özelliklerinin yerine lüks arabalar, villalar ve oteller ikame edilmis, kitlelerin bilincine kendilerine tamamen yabanci ve ulasilmaz bir yasam bicimi dayatilmistir. Her ne pahasina olursa olsun kismende olsa bu gösterilen ve esasinda gercek olmayan hayali yasami satin almak ugruna her yolu deneyen birey öznel yargilama yetenigini yitirmis ve tamamen nesnel yargilarla yasamini idame etme yoluna girmistir.

 

Sonuc itibariyle Özne-Nesne dogal iliskisi bozularak celiski haline gelmis bulunmaktadir. Nesne Öznenin yasamasi icin gerekli iken, bundan baskada bir islevi yok iken, günümüzde Özne Nesnenin icine kapanmis ve adeta esiri olmustur. Yukarda propaganda olarak tanimladigimiz bu algi yünetimi ve teknigi Kapitalizmin klasik tüketim toplumu yaratma metodunun yaninda, tüketemedigini de biriktirme ve ugruna kendi kisisel özelliklerinden feragat etme derecesine getirmistir. Yesilcam fimleri öznel yargilamanin son denemeleriydi demek pek de nostaljik olmasa gerek!

 

Yasamda kalmak icin yeme - icmeden baska hic bir seyin zorunlu olmadigi bir dünyada, ihtiyacinin kat be kat üstünde birikim yapma hirsi, metaya atfedilen deger, dogal olmayan lüks yasam hayali özneyi hayalet haline getirip ucubelestirmistir. Tabiri yerindeyse dikili bir agaci olmayanlarin hayali yargilari bütün yasamlarini belirler hale gelmis ve ne kadar sahip olmadigi nesne varsa, sanki hepsine sahipmis görünümü vermeye baslamis, kisisel basari sahip olunanla veya en azindan onun hayaliyle ölcülür olur hale gelmistir.

 

Ancak her ne kadar bu sartlar altinda Özne olmakta diretmek zor olsada Özneden kacmaktan daha kolaydir. Cünkü olmayaki kacis tek bir kere de olsa baslamis olsun, artik bir ömür boyu sürer ve zamanla herseyden kacis diretmekten daha zor hale gelir. Insanin kendisinden kacisi diye bir sey mümkün degildir cünkü!

 
İletişim E-Posta: mbalaban@live.de - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

BATI DÜSÜNCESINDE MATERYALIST-MEKANIK-PARADIGMA (DETERMINIZM)!
KÜLTÜREL KODLAR ÜZERINE BIR KAC SÖZ!
DOST ve DÜSMAN!
ZEKA, BILGI ve GÜC!
BATI MEDENIYETINDE BILIM-TEKNIK VE INANC ILISKISI ÜZERINE!
DÜSÜNEREK DEGISTIRMEK !
NORMAL olanmi, yoksa ANORMAL olanmi normaldir!
MODERN-, POSTMODERN-, FEMINISTTOPLUM!
TEKNOLOJIK APTALLIK ve PANZEHIRI olarak FELSEFE!
ISPANYADAN ESINTILER!
RASYONALIZM ve AKILDISICILIK!
AVRUPADA SIVRILEN SAG ve SIRADAN SOL!
MINIMALIZM SORGULAMAKTIR
MATERYALIZM ve IDEALIZMIN ortasimi yoksa yeni bir bakis acisimi!
ÖZNE-NESNE iliskisi ve celiskisi üzerine
BATI MODERNITESININ MODERN CIKMAZI
MÜLTECI AKINI KAVIMLER GÖCÜMÜDÜR!
MEKANIKLESEN YASAM
KUZEY-GÜNEY-DENGESIZLIGI bir MEDENIYETLER CATISMASI degildir
ORYANTALIZM VE MANIPULASYON
HUKUK, AHLAK/ETIK/SIYASET/POLITIKA ve EKONOMI iliskisi üzerine
DIYALEKTIK DÜRÜSTLÜK
HAYATIN ANLAMI VE SiYASET
KURNAZLIK VE SİNSİLİK ÜZERİNE
MOTIVASYON
MANİPÜLASYON
KiŞiLiK/KARAKTER
YAŞAM KALİTESİ
YALNIZLIK...
UMUT
DÜNYA MEDENİYETLERİ/CELİŞKİLERİ ÜZERINE
ŞİDDET
SINIF ATLAMA İDEALİ
İNSANLIK NEREYE!!
Avrupada Diyasporanin Siyasal Evrilmesi
Akademik ve Sosyal/Duygusal Zeka üzerine
Beyin Göçü Fantazisi
Moda ve Estetik
Asosyalleşen Sosyal Devlet Teorisi
Modern Kapitalist Toplumda Beseri ve Sosyal Bilimler – Endüstriyel Iliskiler
Endüstri Toplumunda Birey ve Felsefe
Matematik, Felsefe ve Siyaset
Mazlum Balaban Malatyahabermerkezi'nde
Diğer Yazarlar

Temsilde Eşitsizlik
Hayal Etmeyi Unutmak..
HEZAN MESELESİ
YAZMAMAK BİRAZDA ÖLMEKTİR
BATI DÜSÜNCESINDE MATERYALIST-MEKANIK-PARADIGMA (DETERMINIZM)!
Ulusal Gazeteler
Yazarlar 
Arşiv Arama
Facebook
sanalbasin.com üyesidir
isaretAnasayfa
isaretSite Haritası
isaretSitenize Ekleyin
isaretRSS Kaynağı
isaretMalatya Haberleri
isaret malatya gerçek habermalatya gerçek haber
isaret Malatya Siyaset haberleriMalatya Siyaset
Hakkımızda
isare tYeni MalatyasporYeni Malatyaspor
isaretDoğanşehir Haber
isaretHekimhan Haber
isaretmalatyahaber
isaretHava Durumu
isaretReklamlar
isaretKünyemiz
isaretFacebook
isaretTwitter
isaretBize Ulaşın
isaretMalatya Haber
isaretMASKİ
isaret malatyaMalatya
isaretArguvan Haber
isaretDarende Haber
isaretMalatya Belediyesi
isaretMalatya Güncel
isaretMalatya Asayiş
isaretMalatya Hava Durumu
Copyright ©2006 MalatyaHaberMerkezi - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
logo Google+ Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,25ms